Balansanalyse een eerste indruk van de onderneming of organisatie
Voor nadere informatie bezoek onze website Remanex
Voorbeeld 1
Een cliënt van ons wil een bedrijf kopen X bedrijf B.V.. De vuistregel is dat de aankoopprijs ongeveer gelijk is aan de omzet van het bedrijf. Nu zijn er allerlei formules en waardebepalingen die zorgen dat de prijs van een bedrijf, afhankelijk van de markt en branche, hoger of lager wordt. Onze cliënt besluit het bedrijf te willen kopen voor
€ 600.000,–. Hij stelt wel aanvullende voorwaarden. Hij wil een beperkt accountantsonderzoek, de balans van 2003( het is intussen 2004) en hij wil de vordering op de holding van X bedrijf B.V. niet mee overnemen. Deze vordering staat op de balans van 2002 voor een totaalbedrag van € 380.651,–.
Tot zijn stomme verbazing en die van ons ontvangt hij de volgende balans over 2003 die wel een heel raar beeld geeft van het bedrijf. De balans is notabene opgesteld door een AA accountant.
| X bedrijf B.V. | ||||
| Plaats: Onbekend | ||||
| Balans per 31 december 2003 | ||||
| (na resultaatbestemming) | 31.12.2003 | 31.12.2002 | ||
| Actief | ||||
| Vaste activa | ||||
| Materiële vaste activa | ||||
| Inventaris | 5.084 | 10.854 | ||
| Vervoersmiddelen | 29.852 | 107.419 | ||
| 34.936 | 118.273 | |||
| Vlottende activa | ||||
| Vorderingen: | ||||
| Handelsdebiteuren | 115.927 | 132.185 | ||
| R/c x bedrijf B.V. | 0 | 380.651 | ||
| Overige vorderingen en overlopende activa | 23.605 | 134.821 | ||
| 139.532 | 647.657 | |||
| Liquide middelen | 42.287 | 1.937 | ||
| 216.755 | 767.867 | |||
| Passief | ||||
| Eigen vermogen | ||||
| Geplaatst kapitaal | 18.000 | 419.747 | ||
| Overige reserves | -274.669 | -310.918 | ||
| -256.669 | 108.829 | |||
| Langlopende schulden | ||||
| Leascontracten | 27.177 | 102.934 | ||
| kortlopende schulden | ||||
| Bankier | 94.173 | 151.354 | ||
| Crediteuren | 67.825 | 64.025 | ||
| Belastingen enz. | 267.220 | 299.201 | ||
| R/c X bedrijf B.V. | 2.529 | 0 | ||
| Overlopende schulden en passiva | 14.500 | 41.524 | ||
| 446.247 | 556.104 | |||
| 216.755 | 767.867 | |||
| X bedrijf B.V. | ||||
| Plaats: Onbekend | ||||
| Winst-en-verliesrekening over 2003 | ||||
| 2003 | 2002 | |||
| Netto-omzet | 896.353 | 1.205.214 | ||
| Inkoopwaarde van de omzet | 14.499 | 83.237 | ||
| Brutomarge | 881.854 | 1.121.977 | ||
| Personeelskosten | 625.686 | 942.471 | ||
| Huisvestingskosten | 4.856 | 16.710 | ||
| Verkoopkosten | 3.483 | 12.747 | ||
| Vervoerskosten | 96.506 | 103.571 | ||
| Algemene kosten | 64.778 | 59.282 | ||
| Bijzondere afw. materiële vaste activa | 0 | 119.083 | ||
| Arschr. op immateriële vaste activa | 24.463 | 48.632 | ||
| 819.772 | 1.302.496 | |||
| 62.082 | -180.519 | |||
| Rentebaten | 0 | 0 | ||
| Rentelasten | 25.833 | 30.223 | ||
| -25.833 | -30.223 | |||
| Resultaat gewone bedrijfsvoering | ||||
| voor belastingen | 36.249 | -210.742 | ||
| Belastingen res. uit gewone bedrijfsuitoef. | 0 | 0 | ||
| 36.249 | -210.742 | |||
| Buitengewone baten | 0 | 0 | ||
| Buitengewone lasten | 0 | 21.668 | ||
| Buitengewoon reslultaat na belastingen | 0 | -21.668 | ||
| Resultaat na belastingen | 36.249 | -232.410 | ||
Zoals eerder is aangegeven wil onze cliënt de vordering van € 380.651,00 niet overnemen. Hij en wij gaan er van uit dat er liquide-middelen ten onrechte aan X bedrijf B.V. zijn onttrokken door de holding en deze dienen te worden teruggestort.
Zo als u ziet is er in 2002 nog een geplaatst kapitaal van € 419.747,– maar in 2003 is dit plotseling € 18.000,–.
Een kapitaalsteruggang van € 401.747,– Onze conclusie is duidelijk. Er is in totaal ten onrechte € 401.747,– ontrokken aan X bedrijf B.V.. Het geld is er niet meer maar men wil toch het bod van € 600.000,– hebben. De AA accountant maakt daarom een vermogensmutatie en boekt het tekort af van het vermogen van de onderneming.
Uit accountants oogpunt en vanuit forensisch oogpunt is dit kompleet fout.
Als de verkoper had gezegd het geld is er niet meer, we kunnen het niet terugstorten maar als u het van de aankoopsom van € 600.000,– aftrekt bereiken we hetzelfde effect, had onze cliënt onmiddellijk ja gezegd.
Uiteindelijk had hij dan het bedrijf gekocht voor € 600.000,– maar hij had maar € 198.253,– hoeven te storten omdat men zichzelf al € 401.747,– had toegeëigend.
Maar de praktijk is, vanuit forensisch oogpunt bekeken, dat er een poging tot oplichting plaats vindt, valsheid in geschriften en een poging tot belastingfraude omdat vrijwel zeker over de € 401.747,– geen belasting is betaald.
En dat alles met volledige medewerking en onder leiding van een AA accountant die een vermogensmutatie doet van € 401.747,– wat niet in overeenstemming is met geldende regels en wetgeving en dat nergens op gebaseerd is omdat het een vordering betreft zoals hij in de balans van 2002 al aangeeft.
Onze cliënt is in feite beledigd omdat men hem kennelijk onderschat heeft en men hem heeft willen oplichten. Er wordt nog overwogen een klacht in te dienen tegen de accountant maar dat kost alleen maar tijd en daar heeft de cliënt geen zin in. De koop gaat niet door want alle in de balans vermelde bedragen kunnen niet kloppen en met figuren die zo onbetrouwbaar zijn wilde hij geen verdere zaken doen.
Voorbeeld 2
Hieronder geven we een voorbeeld van een kerkgenootschap. Aan de hand van deze balansanalyse zijn er stappen ondernomen om een sluitende begroting te krijgen.
Verantwoording cijfers jaarverslagen 2006 en 2007
Zoals aangekondigd in ons informatieblaadje nr. presenteren wij hierbij de cijfers van 2006 en 2007. De parochianen met een financiële achtergrond zullen geen problemen hebben om deze cijfers te begrijpen. Het gaat mij er als expert om dat iedere parochiaan de cijfers zo goed mogelijk begrijpt. Nu zullen de meeste parochianen geen moeite hebben met de staat van baten en lasten (inkomsten en uitgaven). Iedereen weet dat als er meer uitgegeven wordt dan dat er binnen komt dat verschil ergens zal moeten worden geleend en dat dit dan later terugbetaald moet worden wil men niet failliet gaan. Dat geldt voor parochies ook, hoewel er bij de financiering andere belangen een rol spelen zodat een faillissement niet direct voor de hand ligt. De balansen geven een duidelijk inzicht over de financiële positie van de parochies. Ook van onze parochie. Daarom zullen wij van iedere balanspost een verklaring geven wat het is en wat deze posten inhouden.
| Parochie: X te: Nergens | Blad 2 | |||
| Balans per 31 december 2007 | ||||
| 31-dec | 31-dec | |||
| boekjaar | boekjaar | |||
| Aktiva | 2007 | 2006 | ||
| 10.1 | Kerkelijke goederen | € 512.876,19 | € 512.876,19 | |
| 30. | Beleggingen | € 189,22 | € 158,46 | |
| 39. | Vorderingen op korte termijn | € 2.576,09 | € 5.618,00 | |
| 40. | Voorraad verbruiksgoederen en kantoormachines | € 928,60 | € 928,60 | |
| 41. | Geldmiddelen | € 28.514,60 | € 32.839,84 | |
| € 545.084,70 | € 552.421,09 | |||
| Passiva | ||||
| 51. | Vermogen | € 96.518,14 | € 126.912,00 | |
| 55. | Voorzieningen en fondsen | € 41.170,29 | € 31.670,29 | |
| 60. | Schulden op lange termijn | € 363.990,66 | € 363.990,66 | |
| 69. | Schulden op korte termijn | € 43.405,61 | € 29.848,14 | |
| € 545.084,70 | € 552.421,09 | |||
| 51. | Vermogen | |||
| Eigen vermogen voorgaand boekjaar | € 126.912,00 | |||
| Bij/af: saldo staat van baten en lasten boekjaar | € 30.393,86 | |||
| Vermogen 31 december boekjaar | € 96.518,14 | |||
Activa(bezittingen)
Kerkelijke goederen
De kerkelijke goederen is de balanswaarde van onze kerk en de pastorie. Nu zullen financiële kenners onmiddellijk zeggen “hè er zit een stille reserve inâ€. Nu is een stille reserve meestal niet zichtbaar, maar er is hier sprake van een zichtbare stille reserve omdat iedereen begrijpt dat de kerk en de pastorie meer waard zijn dan de
€ 512. 876,19 die op de balans staat. Nu is het een balans van eind 2007 en op dat moment zal de waarde ongeveer € 1.000.000,- hebben bedragen en voor de pastorie ongeveer € 500.000,–. Bij elkaar circa
€ 1.500.000,–. Als we daar dan de schulden ter grote van € 407.396,27 van aftrekken houden we toch een aardig bedrag van circa € 1.100.000,– over. Maar pas op. Het is een papieren reserve. Als we deze reserve in geld willen omzetten moeten we de kerk en de pastorie verkopen en dat is nu juist datgene wat we niet willen. Waarom dan deze uitleg? Omdat deze overwaarde bij de financiering wel degelijk een rol speelt of kan spelen in de toekomst.
Zie “langlopende Schuldenâ€.
Beleggingen
We zijn niet zo rijk dat we beleggingen hebben. Hier staan wat kleine bedragen die op een beleggingsrekening staan. In 2008 wordt dit kleine bedrag ergens anders ondergebracht. Bijvoorbeeld geldmiddelen.
Vorderingen op korte termijn
Deze vorderingen, bijvoorbeeld rekeningen, zijn verstuurd aan een begrafenisondernemer, de huurder van de pastorie enz., zijn pas in 2008 betaald.
Voorraad verbruiksgoederen en kantoormachines.
Dit is alles( meubelen, computers andere inventaris, papier enz.). Willen we de juiste waarde weten, dan moeten we dat gaan waarderen. De bedragen zijn dermate klein dat ik er maar van uitgaan het bedrag wat in de balans staat de waarde dekt. De grootste machines, kopieerapparaten die op het secretariaat staan zijn overigens gehuurd.
Geldmiddelen
Dit behoeft geen nadere uitleg. Het is gewoon datgene wat eind 2007 op de bank- en girorekeningen stond.
Passiva(schulden)
Vermogen
Dit is gewoon wat we bezitten. Daarmede is een deel van de bezittingen gefinancierd. Dit geld zit hoofdzakelijk in de gebouwen. ( het staat onder schulden omdat het een soort schuld aan ons zelf is.) Maar hier is dat verontrustende aan de gang wat we in het begin al hebben aangegeven.
Als we voortdurend teveel uitgeven verminderd ons vermogen( bezit ). Eind 2003 was ons vermogen nog
€ 192.200,20. Eind 2007 is ons vermogen € 96.518,14. Een vermindering van € 95.682,06 . Een vermindering van het vermogen (bezit) in 4 jaar tijd van € 96.000,– baart mij als expert zeer grote zorgen dat mag u duidelijk zijn. Deze € 96.000,– is natuurlijk gefinancierd en dat zien we onder langlopende en kortlopende schulden weer terug.
Voorzieningen en fondsen
Dit zijn twee reserves. Een reserve voor groot onderhoud. Als er grote reparaties plaatsvinden wordt dit ten laste gebracht van deze reserve dan tast dat niet in één keer ons vermogen aan want dat gebeurd stukje bij beetje per jaar en dan kunnen we zorgen dat er voldoende inkomsten tegen overstaan. Nu is het niet zo dat we deze reserves als geld hebben staan. Als er een grote reparatie komt zullen we toch aan liquide middelen moeten zien te komen. Voor de tweede reserve geld hetzelfde maar dan als verplichte personeelsvoorziening.
Schulden op lange termijn.
Eigenlijk is het bisdom de financierder van onze parochie. Je zou ze de bankier of de hypotheekhouder van de parochie kunnen noemen. Het is het bisdom er echter, anders dan een bank enz. die geldelijk gewin nastreeft, er om te doen om geloofsgemeenschappen te laten functioneren. Ook de onze vandaar dat er op de leningen geen aflossingsverplichting zit en er geen rente behoeft te worden betaald. Nu staat er onder kortlopende schulden een aantal bedragen die we aan het bisdom verschuldigd zijn maar omdat er te weinig geld is niet direct hoeven te betalen ten bedrage van € 31.240,52. we hebben het bestuur voorgesteld bij het bisdom te vragen dit te laten omzetten in langlopende verplichtingen. Zou dit eind 2007 zijn gebeurd zou de langlopende schuld per eind 2007
€ 395.231,18 hebben bedragen. Eind 2003 was de schuld bij het bisdom € 328.990,66 en eind 2007 is dit
€ 395.231,18. Een toename van € 66.240,52 in vier jaar tijd. Wat we nu kunnen zien dat de € 96.000,– die we zijn kwijtgeraakt in deze vier jaar op het vermogen gefinancierd is door het bisdom met € 66.000,– en de ontbrekende € 30.000,– wordt dan gefinancierd door de voorzieningen en kortlopende schulden. Opgemerkt zei dat dit een verklaring is per eind 2007 en dat nu al de verwachting is de langlopende schuld in 2008 met nog eens € 23.000,- zal toenemen. Geen nood zal de oplettende lezer opmerken. We hebben een zeer ruime stille reserve. Als we zorgen dat de begroting sluitend wordt hebben we geen problemen. De waarde van de gebouwen dekt ruimschoots deze verplichtingen. Zelfs als we de gebouwen zouden verkopen en de schulden aflossen hebben we altijd nog circa € 680.000,– over en kunnen we in zaaltjes zoals de Y kerk doorkerken. Nu zullen de meeste parochianen dit laatste al helemaal niet willen. Gevoelsmatig al niet. Die willen de kerk behouden. Als er geen creditcrisis zou zijn gekomen was het probleem wat minder groot. Maar de verwachting is dat we in de toekomst aanzienlijk minder makkelijk kunnen lenen bij het bisdom omdat deze ook minder makkelijk kan lenen en de stille reserve wel eens als sneeuw voor de zon de komende jaren zou kunnen verdwijnen wat het bisdom weer kan nopen om de langlopende schulden te innen.
Kortlopende schulden
Hieronder zitten de kortlopende verplichtingen van € 31.240,52 aan het bisdom welke ik al bij de langlopende schulden heb verklaard. De rest zijn openstaande rekeningen die in de loop van 2008 zijn betaald.
Hieronder een toelichting op de staat van baten en lasten.
| Parochie: X te: Nergens | Blad 3 | |||
| Staat van baten en lasten over het boekjaar 2007 | ||||
| resultaat | begroting | resultaat | ||
| boekjaar | boekjaar | boekjaar | ||
| Lasten | 2007 | 2007 | 2006 | |
| 70. | Personeelskosten | € 77.900,21 | € 88.795,00 | € 90.240,53 |
| 10. | kosten onroerend goed | € 35.059,80 | € 32.265,00 | € 32.458,33 |
| kerkelijke gebouwen | ||||
| overige kerkelijk onr.goed met bijz. bestemming | ||||
| beleggingen | ||||
| Rente en lasten van schulden en fundaties | € 428,61 | € 0,00 | € 0,00 | |
| 80. | Kosten erediensten | € 1.982,66 | € 12.190,00 | € 3.626,04 |
| 82. | Kosten Pastoraal | € 2.935,67 | € 6.215,00 | € 2.058,62 |
| 84. | Verplichte en vrijwillige bijdragen | € 15.001,68 | € 14.950,00 | € 17.419,04 |
| 88. | Beheerskosten | € 16.773,99 | € 9.650,00 | € 12.575,63 |
| 89. | Incidentele lasten | € 1.965,31 | € 250,00 | |
| Voordelig saldo | ||||
| € 152.047,93 | € 164.315,00 | € 158.378,19 | ||
| Baten | ||||
| 90. | Bijdragen parochianen | € 108.562,07 | € 138.075,00 | € 113.202,54 |
| 97. | Opbrengst uit bezittingen en beleggingen | € 13.092,00 | € 8.900,00 | € 12.425,28 |
| 98. | Functionele inkomsten | € 0,00 | € 0,00 | € 0,00 |
| 99. | Incidentele baten | € 0,00 | € 0,00 | € 0,00 |
| Nadelig saldo | € 30.393,86 | € 17.340,00 | € 32.750,37 | |
| € 152.047,93 | € 164.315,00 | € 158.378,19 | ||
Toelichting
Ik geef hier een wat algemenere verklaring omdat deze boekjaren al achter ons liggen.
De bijdrage van de parochianen en de huur uit de pastorie van toraal € 121.674,07 dekt alleen de personeelskosten en de gebouwen in totaal van € 112. 960,01.
Aan het bisdom zijn we verplicht per jaar een bijdrage te leveren van circa € 15.000,– . Terecht we zijn niet voor niets een katholieke kerk.
De boekjes in de kerk, het kerk aan huis blaadje, kosten van bijeenkomsten los van de normale kerkgang, de Lucaskerk waar ook diensten en bijeenkomsten worden gehouden wat ons circa € 7.000,– per jaar kost los van het personeel wat daar moet worden ingezet.
Dit alles leverde ons een tekort op in 2007 van € 30.393,86.
Conclusie en herhaalde oproep
Als expert is het mijn taak als epert de financiële problemen waar de parochie mee te maken heeft zichtbaar en duidelijk te maken. Dat had al jaren eerder moeten gebeuren. Maar door ingrijpen van het bestuur is dit dan eindelijk gebeurd. Als we de begroting halen van 2009, en daar moeten we hard ons best voor doen, dan zitten we binnen de normen of net rond de normen van wat het bisdom van ons eist. De situatie is ernstig maar niet hopeloos.
